back
Close [x]

गोस्वामी तुलसीदास जयन्ती आज: महाकाव्य ‘श्रीरामचरितमानस’का रचयितालाई यसरी सम्झिइँदै

वि.सं.२०८३ भदौ ३ बुधवार

30 

shares

​काठमाडौँ — महाकाव्य ‘श्रीरामचरितमानस’का रचनाकार तथा भक्ति कालका महान् कवि गोस्वामी तुलसीदासको जयन्ती आज मनाइँदैछ। हरेक वर्ष श्रावण शुक्ल सप्तमीका दिन तुलसीदास जयन्ती मनाउने परम्परा रहिआएको छ।

​तुलसीदासलाई सनातन धर्म र अवधि (तथा संस्कृत) साहित्यका एक शिखर पुरुषका रूपमा लिइन्छ। उनले रचना गरेको ‘श्रीरामचरितमानस’ (जसलाई सर्वसाधारणले तुलसीकृत रामायण पनि भन्छन्) ले भगवान् श्री रामको जीवनगाथालाई जनभाषा (अवधि) मा उतारेर घर-घरमा पुर्‍याउन ऐतिहासिक योगदान पुर्‍याएको छ।

​महान् काव्य श्रीरामचरितमानसको महत्त्व

​महर्षि वाल्मीकिद्वारा लिखित संस्कृत रामायणलाई सर्वसाधारणले बुझ्न सक्ने सरल अवधि भाषामा रूपान्तरण गरेर तुलसीदासले भक्तिधारालाई नयाँ उचाइ दिएका थिए। तुलसीकृत रामायणमा सात काण्ड रहेका छन्— बालकाण्ड, अयोध्याकाण्ड, अरण्यकाण्ड, किष्किन्धाकाण्ड, सुन्दरकाण्ड, लङ्काकाण्ड र उत्तरकाण्ड।

​”तुलसीदासको यो कृति केवल धार्मिक ग्रन्थ मात्र नभएर लोककल्याण, सामाजिक सद्भाव, भ्रातृत्व र मर्यादाको अद्वितीय दर्शन हो।” — साहित्यकारहरू

 

​जीवन र कृतिहरू

​वि.सं. १६०६ (सन् १५३२) तिर भारतको उत्तर प्रदेशस्थित राजापुरमा जन्मिएका तुलसीदासले आफ्नो जीवनको ठूलो हिस्सा वाराणसी (काशी) मा बिताएका थिए। उनले श्रीरामचरितमानसका साथै अन्य धेरै प्रसिद्ध भक्ति ग्रन्थहरू रचना गरेका छन्:

  • ​हनुमान चालीसा
  • ​विनय पत्रिका
  • ​कवितावली
  • ​दोहावली
  • ​जानकी मङ्गल

​जयन्तीका अवसरमा विभिन्न कार्यक्रम

​तुलसीदास जयन्तीका अवसरमा आज विभिन्न राम मन्दिर, आश्रम तथा धार्मिक-साहित्यिक सङ्घ-संस्थाहरूमा श्रीरामचरितमानसको अखण्ड पाठ, भजन-कीर्तन तथा तुलसीदासका साहित्यिक योगदानबारे चर्चा-परिचर्चा कार्यक्रमहरू आयोजना गरिएका छन्।

​धार्मिक मान्यताअनुसार तुलसीदास स्वयंलाई भगवान् श्रीराम र हनुमानजीको साक्षात् दर्शन मिलेको विश्वास गरिन्छ। उनको रामभक्तिको अमर गाथा र रचनाहरू आज पनि विश्वभरका करोडौँ श्रद्धालुहरूका लागि प्रेरणाको स्रोत बनेका छन्।

वि.सं.२०८३ भदौ ३ बुधवार १०:२८ मा प्रकाशित

गोबरदेखि गोरुसम्म : प्रकृति, कृषि र श्रमप्रतिको सम्मानको पर्व

गोबरदेखि गोरुसम्म : प्रकृति, कृषि र श्रमप्रतिको सम्मानको पर्व

सम्पादकीय । नेपालकाे मौलिक संस्कृति, कृषि सभ्यता र प्रकृतिप्रतिको सम्मानलाई झल्काउने...

गाईको पूजा मात्र होइन, संरक्षण र सम्मान पनि गरौँ

गाईको पूजा मात्र होइन, संरक्षण र सम्मान पनि गरौँ

लक्ष्मीको प्रतीक मानेर गाईको पूजा गर्ने, तर सडकमा अलपत्र छाड्ने...

ममता काफ्ले हत्या प्रकरण : श्रीमतीको शव टुक्र्याएको नरेश भट्टद्वारा अदालतमा स्वीकार

ममता काफ्ले हत्या प्रकरण : श्रीमतीको शव टुक्र्याएको नरेश भट्टद्वारा अदालतमा स्वीकार

काठमाडौं । अमेरिकाको भर्जिनियामा नेपाली मूलकी नर्स ममता काफ्लेको हत्या...

छठ पर्वमा छुट्टै घाट नबनाउन मन्त्रालयको अपिल

छठ पर्वमा छुट्टै घाट नबनाउन मन्त्रालयको अपिल

काठमाडौं। महिला, बालबालिका, लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसङ्ख्यक र सामाजिक सुरक्षा...

प्रधानमन्त्री बालेनका सुरक्षा सल्लाहकार कार्की सरकारविरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा, मागे पुनर्बहाली

प्रधानमन्त्री बालेनका सुरक्षा सल्लाहकार कार्की सरकारविरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा, मागे पुनर्बहाली

काठमाडौं। प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह (बालेन) का विशेष सुरक्षा सल्लाहकारमा नियुक्त...

तिहार किन मनाइन्छ ? जान्नुहोस् उज्यालोको पर्वको इतिहास, धार्मिक मान्यता र सांस्कृतिक महत्त्व

तिहार किन मनाइन्छ ? जान्नुहोस् उज्यालोको पर्वको इतिहास, धार्मिक मान्यता र सांस्कृतिक महत्त्व

काठमाडौं। नेपालीहरूको दोस्रो ठूलो चाड तिहार नजिकिँदै गर्दा घरआँगन सजाउने,...