ललिता सिग्देल
काठमाडौं ।सनातन धर्ममा हातका विभिन्न भागमा देवी-देवताहरूको निवास हुन्छ भन्ने विश्वास गरिन्छ। हत्केलाको अगाडिको भाग (अघिल्लो भाग) मा लक्ष्मी, मध्य भागमा सरस्वती र मूल (तल्लो) भागमा ब्रह्मा वा गोविन्दको वास हुन्छ भन्ने मानिन्छ। बिहान उठेर हत्केला दर्शन गर्दा नयाँ दिनको शुरुआत शुभ हुने र दिनभर सकारात्मक ऊर्जा मिल्ने विश्वास छ।
यसका लागि यो मन्त्र जप गर्ने परम्परा छ:
कराग्रे वसते लक्ष्मीः करमध्ये सरस्वती।
करमूले तु गोविन्दः प्रभाते करदर्शनम्॥
व्यावहारिक र वैज्ञानिक कारण
- आँखाको सुरक्षा: रातभर सुतेर उठ्दा आँखा र मस्तिष्क सुस्त अवस्थामा हुन्छन्। सीधै चम्किलो वा टाढाको वस्तु हेर्दा आँखामा दबाब पर्न सक्छ। हत्केला नजिकै राखेर हेर्दा आँखाले बिस्तारै प्रकाश र दृष्टिलाई समायोजन (focus) गर्ने मौका पाउँछ।
- सचेतना (Mindfulness): उठ्ने बित्तिकै हत्केला हेरेर अनुहारमा हात फेर्दा शरीर र मस्तिष्क पूर्ण रूपमा जाग्छन्। यसले दिनको शुरुआत शान्त र सकारात्मक सोचका साथ गर्न मद्दत गर्छ।
- कर्मको महत्त्व: हाम्रा हातहरू नै हाम्रा कर्मका माध्यम हुन्। बिहानै हत्केला हेर्नुले आजको दिनभरि राम्रा र सत्कर्म मात्र गर्ने संकल्पलाई पनि स्मरण गराउँछ।
वि.सं.२०८३ भदौ ६ शनिवार १६:१६ मा प्रकाशित
