काठमाडौं । आज २०८३ असोज १८ गते आइतबार देशका विभिन्न क्षेत्रमा जितिया पर्व अर्थात् जीवित्पुत्रिका व्रत मनाइँदैछ। विशेषगरी तराई–मधेस क्षेत्रमा मैथिली, थारू, भोजपुरी तथा अवधी समुदायमा यो पर्व विशेष श्रद्धाका साथ मनाउने परम्परा रहेको छ।

जितियालाई जीवित्पुत्रिका व्रत पनि भनिन्छ। धार्मिक तथा सांस्कृतिक परम्पराअनुसार आमाहरूले आफ्ना सन्तानको सुख, स्वास्थ्य, दीर्घायु र पारिवारिक कल्याणको कामना गर्दै यो व्रत बस्ने गर्छन्। यस पर्वमा जिमूतवाहनको पूजा तथा व्रतकथा श्रवण गर्ने परम्परा रहेको छ।

जितिया पर्व तीन दिनसम्म मनाउने परम्परा रहेको छ। यस वर्ष असोज १७ देखि १९ गतेसम्म पर्वसँग सम्बन्धित विभिन्न विधि हुने र असोज १८ गते मुख्य व्रतको दिन परेको छ।

नेपालका विभिन्न जिल्लामा स्थानीय परम्परा र समुदायअनुसार जितिया पर्व मनाउने शैली फरक–फरक भए पनि यसको मुख्य भाव सन्तानको कल्याण र पारिवारिक सुख–समृद्धिको कामना गर्नु रहेको छ।

आजै नवमी श्राद्ध तथा मातृ नवमी पनि परेको विभिन्न नेपाली पात्रोमा उल्लेख छ।

जितिया पर्वको सांस्कृतिक महत्व

जितिया केवल व्रतको पर्व मात्र नभई तराई–मधेस तथा विभिन्न समुदायको मौलिक संस्कृति, परम्परा र पारिवारिक भावनासँग जोडिएको महत्वपूर्ण पर्वका रूपमा लिइन्छ। यस अवसरमा परिवार तथा समुदायमा धार्मिक तथा सांस्कृतिक गतिविधि हुने गर्छन्।

नोट: जितिया पर्वका विधि, व्रतको समय र पारणसम्बन्धी चलन स्थान तथा परम्पराअनुसार फरक हुन सक्ने भएकाले स्थानीय पञ्चाङ्ग तथा परम्पराअनुसार विधि पूरा गर्नु उपयुक्त हुन्छ।