काठमाडौं । आज २०८३ असोज १८ गते अर्थात् अक्टोबर ४ का दिन विश्वभर विश्व पशु दिवस (World Animal Day) मनाइँदैछ। जनावरप्रति हुने क्रूरता, उपेक्षा र दुर्व्यवहार न्यूनीकरण गर्दै उनीहरूको कल्याण तथा संरक्षणबारे जनचेतना फैलाउने उद्देश्यले यो दिवस मनाउने गरिन्छ।

यस वर्ष विश्व पशु दिवसको आधिकारिक विषय “See the World Through Their Eyes” अर्थात् “उनीहरूको आँखाबाट संसारलाई हेरौँ” रहेको छ। यसले मानिसले आफ्ना निर्णय र व्यवहार गर्दा जनावरको आवश्यकता, जीवन र कल्याणलाई समेत ध्यान दिनुपर्ने सन्देश दिएको छ।

कसरी सुरु भयो विश्व पशु दिवस ?

विश्व पशु दिवसको अवधारणा जर्मन लेखक तथा पशु संरक्षण अभियन्ता हेनरिक जिमरम्यानसँग जोडिएको छ। उनले सन् १९२५ मार्च २४ मा जर्मनीको बर्लिनमा पहिलो विश्व पशु दिवस कार्यक्रम आयोजना गरेका थिए, जसमा ५ हजारभन्दा बढी मानिस सहभागी भएको उल्लेख छ। सन् १९२९ देखि अक्टोबर ४ मा यो दिवस मनाउन थालिएको थियो।

सन् १९३१ मा इटालीको फ्लोरेन्समा भएको पशु संरक्षणसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनले अक्टोबर ४ लाई विश्व पशु दिवसका रूपमा मनाउने प्रस्तावलाई सर्वस्वीकार्य बनाएको थियो। अक्टोबर ४ लाई सेन्ट फ्रान्सिस अफ असीसीको पर्वसँग पनि जोडिन्छ, जसलाई जनावर र पर्यावरणका संरक्षकका रूपमा मानिन्छ।

पशु कल्याणमा जोड

विश्व पशु दिवसले घरपालुवा जनावरदेखि वन्यजन्तुसम्म सबैप्रति जिम्मेवार व्यवहार गर्नुपर्ने सन्देश दिन्छ। दिवसका अवसरमा विभिन्न देशमा जनचेतनामूलक कार्यक्रम, पशु संरक्षणसम्बन्धी अभियान तथा कल्याणका गतिविधि सञ्चालन हुँदै आएका छन्।

नेपालमा पनि पशु कल्याण तथा पशुपन्छी संरक्षणका विषयमा सरकारी तथा गैरसरकारी क्षेत्रबाट विभिन्न गतिविधि हुँदै आएका छन्। राष्ट्रिय पशु कल्याण तथा पशु व्यवस्थापन कार्यालयले पनि विगतमा विश्व पशु दिवससम्बन्धी कार्यक्रम तथा सूचना सार्वजनिक गर्दै आएको छ।

विश्व पशु दिवसले जनावरलाई केवल उपयोगको वस्तुका रूपमा नभई संरक्षण, सम्मान र उचित व्यवहारको आवश्यकता भएका जीवका रूपमा हेर्नुपर्ने सन्देश दिन्छ।

स्रोत : World Animal Day, World Animal Protection तथा राष्ट्रिय पशु कल्याण तथा पशु व्यवस्थापन कार्यालय।