सम्पादकीय |
सोमबार बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएसँगै यस वर्षको छठ सकियो। पर्वका लागि काठमाडौंको गौरीघाट र गुह्येश्वरी क्षेत्रमा घाट तयार पारिए, नदी किनार सफा गरिए। पूजा समिति, स्थानीय समुदाय र सम्बन्धित निकायको संयुक्त प्रयासले व्रतालुहरूलाई सहज भयो। यही सहकार्यलाई अब वर्षभरि चल्ने घाट तथा नदी संरक्षणमा जोड्नुपर्छ।
शंखमूलमा साँझको आरतीदेखि पशुपतिमा हुने अन्त्येष्टिसम्म बागमतीसँग उपत्यकाको दैनिकी र संस्कार जोडिएका छन्। घाटमा फोहोर थुप्रिन नदिन नियमित सङ्कलन चाहिन्छ। नदीमा सोझै मिसिने ढल रोक्न ढल सञ्जाल र प्रशोधन केन्द्रको भरपर्दो सञ्चालन चाहिन्छ। स्थानीय समुदायले घाट सफा राख्न ठूलो भूमिका खेल्न सक्छ। ढल र प्रशोधनको काममा भने बजेट, प्राविधिक जनशक्ति र सम्बन्धित निकायबीच समन्वय आवश्यक पर्छ।
अधिकार सम्पन्न बागमती सभ्यता एकीकृत विकास समितिले बागमती कार्ययोजना सार्वजनिक गरेको छ। समितिले पानी परीक्षणका मासिक प्रतिवेदन पनि राख्दै आएको छ। अब यी विवरण नागरिकले आफ्नो टोलसँग जोडेर बुझ्न सक्ने गरी प्रस्तुत गरिनुपर्छ। कुन ठाउँमा पानीको नमुना लिइयो, नतिजाले के देखायो र सुधारका लागि कुन निकायले के गर्दै छ भन्ने छोटो विवरण सम्बन्धित वडाबाट पनि उपलब्ध हुनुपर्छ।
कामको सुरुवात घाटबाटै गर्न सकिन्छ। स्थानीय तहले सरसफाइको तालिका र फोहोर वा ढलबारे खबर गर्ने सम्पर्क नम्बर घाटमै राख्न सक्छन्। पर्व आयोजकले पूजा सकिएपछि फूल, पात र अन्य सामग्री छुट्टाछुट्टै सङ्कलन गर्ने व्यवस्था तयारीकै बेला मिलाउन सक्छन्। ढल व्यवस्थापन गर्ने निकायले नदीमा ढल मिसिने स्थान पहिचान गरी प्राथमिकता, जिम्मेवार कार्यालय र काम सक्ने समय सार्वजनिक गर्नुपर्छ। यसरी प्रगति जाँच्ने आधार नागरिकसँग पनि हुन्छ।
अर्को छठअघि सम्बन्धित निकायले स्थानीय समुदायसामु तीन प्रश्नको उत्तर दिन सकून्। कहाँ ढल रोकियो? पानी परीक्षणले के परिवर्तन देखायो? बाँकी काम कहिलेसम्म सकिन्छ?
वि.सं.२०८३ मंसिर १ मंगलवार १३:१८ मा प्रकाशित

















