काठमाडौं । पितृपक्षअन्तर्गत आज दशमी श्राद्ध गरिँदैछ। दिवंगत पितृको सम्झना गर्दै श्रद्धा, तर्पण, पिण्डदान तथा ब्राह्मण भोजनलगायतका कर्म गर्ने परम्परा हिन्दू धर्मशास्त्रीय मान्यतामा रहेको छ।

पितृपक्षलाई दिवंगत पितृप्रति श्रद्धा अर्पण गर्ने विशेष समयका रूपमा लिइन्छ। आफ्नो परिवारमा दिवंगत भएका पितृको तिथिअनुसार श्राद्ध गर्ने परम्परा रहँदै आएको छ। त्यसैले दशमी तिथिमा मृत्यु भएका पितृको श्राद्ध गर्नेहरूका लागि आजको दिन विशेष मानिन्छ।

शास्त्रीय मान्यताअनुसार श्राद्धमा संकल्प, तर्पण, पिण्डदान र ब्राह्मण सत्कारलाई महत्वपूर्ण कर्म मानिन्छ। आफ्नो कुल, परम्परा र स्थानीय कर्मकाण्डअनुसार विधि फरक हुन सक्ने भएकाले श्राद्धकर्म गर्दा जानकार आचार्य वा पुरोहितको मार्गदर्शन लिनुपर्ने मान्यता छ।

पितृप्रति श्रद्धा व्यक्त गर्नु, उनीहरूको स्मरण गर्नु र परिवारमा दिवंगत सदस्यप्रति कृतज्ञता प्रकट गर्नु श्राद्धको मुख्य भाव मानिन्छ। पितृपक्षमा गरिने कर्मले परिवारमा सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्ने धार्मिक विश्वाससमेत रहेको छ।

दशमी श्राद्धमा गरिने प्रमुख कर्म

• पितृको नाममा संकल्प गर्ने
• तर्पण तथा पिण्डदान गर्ने
• दिवंगत पितृको श्रद्धापूर्वक स्मरण गर्ने
• ब्राह्मणलाई भोजन तथा दान गर्ने
• आफ्नो कुलपरम्परा र शास्त्रीय विधिअनुसार श्राद्ध सम्पन्न गर्ने

धार्मिक मान्यता: श्राद्धकर्म व्यक्तिगत कुलपरम्परा, पितृको तिथि र सम्बन्धित कर्मकाण्डअनुसार गरिने भएकाले विधि तथा समयका विषयमा स्थानीय पञ्चाङ्ग र जानकार पुरोहितको सल्लाहलाई आधार मान्नु उपयुक्त हुन्।