काठमाडौं । विश्वभर आज अक्टोबर ५ अर्थात् विश्व शिक्षक दिवस मनाइँदैछ। शिक्षाको विकास र विद्यार्थीको भविष्य निर्माणमा शिक्षकले पुर्‍याउँदै आएको योगदानको सम्मान गर्नुका साथै शिक्षकका अधिकार, काम गर्ने वातावरण र पेशागत विकासका विषयमा ध्यानाकर्षण गराउने उद्देश्यले यो दिवस मनाइन्छ।

विश्व शिक्षक दिवस हरेक वर्ष अक्टोबर ५ मा मनाइन्छ। सन् १९६६ मा अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठन (ILO) र युनेस्कोले शिक्षकको हैसियतसम्बन्धी सिफारिस पारित गरेको दिनको सम्झनामा यो दिवस मनाउने गरिएको हो। सन् १९९४ देखि विश्व शिक्षक दिवस मनाउन थालिएको हो।

सन् २०२६ को विश्व शिक्षक दिवस विशेष महत्वको रहेको छ। यस वर्ष सन् १९६६ को शिक्षकको हैसियतसम्बन्धी ILO/UNESCO सिफारिस पारित भएको ६० वर्ष पूरा भएको छ। बदलिँदो प्रविधि, जलवायु परिवर्तन, समावेशिता, बसाइँसराइ तथा विस्थापनजस्ता चुनौतीबीच शिक्षक पेशाको सम्मान र हैसियतलाई थप सुदृढ बनाउने विषयमा यस वर्ष जोड दिइएको छ।

युनेस्कोका अनुसार यस वर्षको विश्व शिक्षक दिवसको मुख्य सन्देश “Standing with teachers: 60 years of protecting the profession, advancing its status and shaping our futures” रहेको छ। शिक्षकलाई आवश्यक सहयोग, सम्मान र राम्रो कार्य वातावरण उपलब्ध गराउँदै शिक्षाको गुणस्तर सुधारमा योगदान पुर्‍याउन सरकार तथा सम्बन्धित सरोकारवालालाई आह्वान गरिएको छ।

विश्व शिक्षक दिवसका अवसरमा विभिन्न देशमा शिक्षक सम्मान, शैक्षिक छलफल, तालिम तथा सचेतनामूलक कार्यक्रम आयोजना गरिन्छ। युनेस्कोको मुख्य कार्यक्रम पनि आज फ्रान्सको पेरिसस्थित मुख्यालयमा आयोजना हुँदैछ। कार्यक्रममा शिक्षक पेशाको संरक्षण र उन्नतिसहित शिक्षक विकाससम्बन्धी विषयमा उच्चस्तरीय छलफल हुने जनाइएको छ।

शिक्षक दिवस किन महत्वपूर्ण छ ?

शिक्षक विद्यार्थीलाई ज्ञान र सीप प्रदान गर्ने मात्र नभई उनीहरूको व्यक्तित्व विकास, सिर्जनशीलता, अनुशासन र सामाजिक जिम्मेवारी निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने जनशक्ति हुन्। त्यसैले गुणस्तरीय शिक्षा सुनिश्चित गर्न शिक्षकको सम्मान, क्षमता विकास र उचित कार्य वातावरणलाई महत्वपूर्ण मानिन्छ।

Category: शिक्षा
Tags: विश्व शिक्षक दिवस, शिक्षक दिवस २०८३, World Teachers Day 2026, शिक्षक सम्मान, शिक्षा, शिक्षक, UNESCO, गुणस्तरीय शिक्षा, ILO