काठमाडौं । हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले आज कार्तिक कृष्ण पक्षको रमा एकादशी श्रद्धा र भक्तिपूर्वक मनाउँदै छन्। भगवान् विष्णुको आराधनाका लागि विशेष मानिने यस एकादशीमा व्रत, पूजा, जप, ध्यान तथा दानधर्म गर्ने धार्मिक परम्परा रहेको छ।

हिन्दू धार्मिक मान्यताअनुसार रमा एकादशीको व्रत गर्नाले पापबाट मुक्ति मिल्ने, मनोकामना पूरा हुने तथा जीवनमा सुख, शान्ति र समृद्धि प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ। यस दिन भगवान् विष्णुसँगै माता लक्ष्मीको स्मरण र आराधना गर्ने चलनसमेत छ।

रमा एकादशीको धार्मिक महत्त्व

रमा एकादशी कार्तिक महिनाको कृष्ण पक्षमा पर्ने महत्त्वपूर्ण एकादशी हो। वैष्णव परम्परामा यस दिनलाई भगवान् विष्णुप्रतिको भक्ति प्रकट गर्ने विशेष अवसरका रूपमा लिइन्छ। धार्मिक ग्रन्थहरूमा एकादशी व्रतलाई आत्मसंयम, मनको शुद्धता र आध्यात्मिक उन्नतिसँग जोडेर व्याख्या गरिएको छ।

कसरी गर्ने पूजा र व्रत?

रमा एकादशीका दिन बिहान सबेरै स्नान गरी स्वच्छ वस्त्र धारण गरेर भगवान् विष्णुको पूजा गर्ने परम्परा छ। पूजाका क्रममा दीप प्रज्वलन गर्ने, तुलसीपत्र, फलफूल तथा प्रसाद अर्पण गर्ने र भगवान् विष्णुको मन्त्र जप तथा विष्णुसहस्रनाम पाठ गर्ने गरिन्छ।

यस दिन व्रतालुहरूले आफ्नो स्वास्थ्य र क्षमताअनुसार निराहार वा फलाहार व्रत बस्ने गर्छन्। धार्मिक मान्यताअनुसार एकादशीमा चामल तथा अन्नजन्य भोजन त्यागेर सात्त्विक आहार ग्रहण गर्ने चलन छ।

त्यस्तै, असहाय, विपन्न तथा आवश्यकतामा परेका व्यक्तिलाई अन्न, वस्त्र र अन्य सामग्री दान गर्नु पनि यस दिनको महत्त्वपूर्ण धार्मिक कर्म मानिन्छ।

व्रतको सन्देश

रमा एकादशी केवल उपवास र पूजामा सीमित पर्व होइन। यसले मानिसलाई आत्मसंयम, सदाचार, दया, परोपकार र सकारात्मक आचरणको बाटोमा अघि बढ्न प्रेरित गर्छ।

धार्मिक आस्थाअनुसार श्रद्धा र विधिपूर्वक गरिएको व्रतले पुण्य प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ। त्यसैले यस दिन भगवान् विष्णुको आराधनासँगै मन, वचन र कर्मलाई शुद्ध राख्दै असल आचरण अपनाउनु नै रमा एकादशीको मूल सन्देश हो।