काठमाडौं, असोज २५ । नेपालीहरूको महान् पर्व बडादसैँको पहिलो दिन घटस्थापना आज आइतबार देशभर धार्मिक श्रद्धा र भक्तिपूर्वक मनाइँदैछ। घटस्थापनासँगै शारदीय नवरात्र सुरु भएको छ। यस अवसरमा घरघरमा विधिपूर्वक कलश स्थापना गरी जमरा राख्ने, दुर्गा भवानीको पूजा–आराधना गर्ने र नौ दिनसम्म चल्ने धार्मिक अनुष्ठानको सुरुवात गर्ने परम्परा छ।

नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार यस वर्ष घटस्थापनाको शुभसाइत बिहान ११ बजेर ४७ मिनेटमा रहेको छ। समितिका अनुसार यस दिन चित्रा नक्षत्र र वैधृति योगसमेत परेकाले घटस्थापनाअघि सम्बन्धित शान्ति विधि गर्नुपर्ने धार्मिक परामर्श दिइएको छ।

सनातन हिन्दू परम्परामा घटस्थापना शक्ति उपासनाको प्रारम्भिक दिनका रूपमा विशेष महत्त्व राख्छ। यस दिन पूजास्थललाई शुद्ध गरी विधिपूर्वक कलश स्थापना गरिन्छ। कलशमा पवित्र जल राखी त्यसलाई देवी शक्तिको प्रतीकका रूपमा पूजा गरिन्छ। त्यसपछि माटो र बालुवा राखिएको पात्रमा जौलगायत मकैकाे  बीउ छरेर जमरा उमार्ने परम्परा छ। नवरात्रभरि जमरालाई नियमित जल अर्पण गरी संरक्षण गरिन्छ र विजयादशमीका दिन देवीको प्रसादका रूपमा ग्रहण गरिन्छ।

नवरात्रका नौ दिनमा दुर्गा भवानीका नौ स्वरूपको पूजा गरिन्छ। शैलपुत्री, ब्रह्मचारिणी, चन्द्रघण्टा, कूष्माण्डा, स्कन्दमाता, कात्यायनी, कालरात्रि, महागौरी र सिद्धिदात्री देवीका नौ स्वरूप हुन्। भक्तजनले दुर्गा सप्तशती पाठ, चण्डीपाठ, भजन–कीर्तन तथा विभिन्न धार्मिक अनुष्ठानमार्फत देवीको आराधना गर्ने गर्छन्।

धार्मिक मान्यताअनुसार देवी दुर्गा शक्ति, साहस, संरक्षण र धर्मको प्रतीक हुन्। नवरात्रको साधनाले मानिसलाई आत्मसंयम, सकारात्मक सोच र सदाचारको मार्गमा प्रेरित गर्ने विश्वास गरिन्छ। यस अवधिमा देशभरका दुर्गा मन्दिर तथा शक्तिपीठहरूमा विशेष पूजाआजा हुने गर्दछ।

बडादसैँ नेपाली समाजको धार्मिक आस्थासँगै सांस्कृतिक पहिचान, पारिवारिक एकता र सामाजिक सद्भावसँग पनि जोडिएको पर्व हो। रोजगारी, अध्ययन तथा विभिन्न कारणले टाढा रहेका परिवारका सदस्यहरू दसैँमा एकै ठाउँमा भेला हुने, मान्यजनबाट आशीर्वाद लिने र आपसी सम्बन्ध नवीकरण गर्ने परम्परा छ।

घटस्थापनाबाट सुरु भएको नवरात्र विजयादशमीसम्म विभिन्न धार्मिक विधि र सांस्कृतिक उत्सवका साथ अघि बढ्छ। असत्यमाथि सत्य र अन्यायमाथि न्यायको विजयको सन्देश बोकेको दसैँले समाजमा सद्भाव, सहिष्णुता र सकारात्मकताको भावना बलियो बनाउने अपेक्षा गरिन्छ।

यसरी घटस्थापना केवल जमरा राख्ने दिन मात्र नभई शक्ति आराधना, आत्मशुद्धि र पारिवारिक एकताको सन्देश दिने महत्त्वपूर्ण पर्वका रूपमा मनाइँदैछ।